|
|
Persmededeling van de Belgische Federale Regering (7 december 2001)
Op voorstel van de Minister van Justitie keurde de Ministerraad, na advies van de Raad van State, een voorontwerp van wet goed waardoor het huwelijk wordt opengesteld voor personen van hetzelfde geslacht en een aantal bepalingen van het Burgerlijk Wetboek worden gewijzigd.
In onze hedendaagse samenleving wordt het huwelijk beleefd en aangevoeld als een (vormgebonden) verbintenis tussen twee personen, met als voornaamste doel het creëren van een duurzame samenlevingsband. Het huwelijk biedt beide partners de mogelijkheid om hun band en de gevoelens die ze voor elkaar hebben tegenover de buitenwereld te bevestigen. Gelet op de veranderde tijdsgeest is er geen enkele reden meer om het huwelijk niet open te stellen voor personen van hetzelfde geslacht.
Het belangrijkste argument voor de openstelling van het huwelijk is echter dat er, tegen de achtergrond van het niet-discriminatiebeginsel, geen objectieve grond is voor het nu nog bestaand huwelijksverbod voor personen van gelijk geslacht. Het uitgangspunt van dit ontwerp is dan ook de gelijke behandeling van homoseksuele en heteroseksuele paren bij het huwelijk. Dit wetsontwerp maakt bijgevolg een discriminatie ongedaan, die vanuit historische context in onze wetgeving is opgenomen. Het huwelijk heeft echter een grote symbolische waarde en juridische impact op iemands hoedanigheid. Indien twee mensen zich willen engageren in een dergelijke verbintenis mag geen op geslacht of seksuele geaardheid gebaseerde discriminatie hun intentie verhinderen. Dit betekent dat zoveel mogelijk de regels voor het aangaan, het verbreken en de gevolgen van het huidige huwelijk, van toepassing zullen zijn op een huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht. Er zijn echter ook verschillen. Zo heeft het huwelijk tussen twee personen van hetzelfde geslacht geen afstammingsrechtelijke gevolgen.
Een huwelijk tussen twee personen van hetzelfde geslacht wordt aldus volledig gelijkgeschakeld met een huwelijk tussen twee personen van verschillend geslacht, met uitzondering van de gevolgen inzake afstamming. Kinderen die nu binnen een huwelijk geboren worden, staan door de enkele geboorte binnen dat huwelijk in familierechtelijke betrekking niet alleen tot de moeder, maar ook tot de vader. Deze kinderen zullen meestal ook de biologische afstammelingen van deze vader en moeder zijn. Recht en werkelijkheid sluiten goed op elkaar aan. Het afstammingsrecht, en ten aanzien van kinderen geboren binnen een huwelijk in het bijzonder, is een weerspiegeling van bloedverwantschapsrelaties die er normaliter zijn of zouden kunnen zijn. Het huidige afstammingsrecht gaat enkel uit van biologisch mogelijke situaties, zodat een aanpassing ervan niet nodig is. Bovendien voorziet de wet in de mogelijkheid om de op basis van hoger vermelde regels vastgestelde afstamming te betwisten. Het van rechtswege verbinden van afstammingsrechtelijke gevolgen aan een huwelijk tussen twee personen van hetzelfde geslacht zou tot een te grote abstractie van de werkelijkheid leiden. Het zou dan niet meer gaan om weerlegbare "vermoedens", maar om ficties. De afstand tussen werkelijkheid en recht zou hierdoor te groot worden.
De lijn om aan een huwelijk tussen twee personen van hetzelfde geslacht geen afstammingsrechtelijke gevolgen toe te kennen, wordt doorgetrokken inzake adoptie. De "openstelling van het huwelijk" heeft niet tot gevolg dat adoptie door twee echtgenoten van hetzelfde geslacht mogelijk wordt. De beperking van de mogelijkheid van adoptie tot personen van verschillend geslacht biedt de mogelijkheid eventuele problemen te voorkomen inzake de erkenning in het buitenland en de totstandkoming van adopties die in het internationaal privaatrecht als "onregelmatig" zouden worden beschouwd.
Dit ontwerp raakt niet aan de inzake het huwelijk geldende principes van internationaal privaatrecht. Aldus is het huwelijk, ook voor personen van hetzelfde geslacht, slechts mogelijk wanneer door beide partijen is voldaan aan de door hun persoonlijk statuut voorgeschreven basisvoorwaarden om een huwelijk te mogen aangaan. M.a.w., de nationale wet van beide aanstaande echtgenoten moet het huwelijk tussen twee personen van hetzelfde geslacht toelaten. Zoniet kan en mag de ambtenaar van de burgerlijke stand het huwelijk niet voltrekken.
De openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht brengt met zich dat België een in andere landen (met uitzondering van Nederland) als zodanig (nog) niet bestaande rechtsfiguur introduceert. Het is dan ook niet uit te sluiten dat dergelijke huwelijken in sommige landen niet zullen worden erkend. Hierdoor zullen situaties ontstaan waardoor bepaalde huwelijken in België wel volledig rechtsgeldig zullen zijn, maar dat tegelijkertijd in het buitenland aan deze huwelijken geen rechtsgevolgen zullen worden toegekend.
Het betreft hier de zogenaamde "hinkende rechtsverhoudingen", rechtsverhoudingen die in verschillende landen verschillende rechtsgevolgen kunnen hebben die niet adequaat op elkaar zijn afgestemd. Als gevolg hiervan zullen betrokkenen met diverse praktische en juridische bezwaren worden geconfronteerd. Het is dus van het grootste belang dat de aandacht van de betrokkenen op de mogelijke nadelige gevolgen in het buitenland van deze huwelijken wordt gevestigd. Betrokkenen hebben er belang bij om zich bij vestiging in het buitenland, of bij het verwerven of bestaan van patrimoniale of andere belangen aldaar, terdege te laten adviseren over hun rechtspositie.
De eventuele internationaal privaatrechtelijke problemen die de openstelling van het huwelijk met zich mee zou brengen, wegen echter niet op tegen de voordelen die het wegwerken van deze discriminatie in het interne recht met zich zal meebrengen.
Er worden ook een aantal artikelen uit het Burgerlijk Wetboek aangepast aan de openstelling van het huwelijk. Ook wordt in een aantal gevallen de gebruikte terminologie geslachtsneutraal gemaakt.
Om de ambtenaren van de burgerlijke stand te kunnen inlichten over de draagwijdte van deze nieuwe wetgeving en om de gemeenten en eventueel andere overheidsdiensten toe te laten om indien nodig hun geautomatiseerde systemen aan te passen, wordt voorzien in een inwerkingtreding vier maanden na de publicatie in het Belgisch Staatsblad.
______________________________________________________________
VOOR MEER INFORMATIE
Kabinet van de Minister van Justitie
Waterloolaan 115 - 1000 Brussel
Persverantwoordelijke: De heer Joannes Thuy
Tel.: 02 / 542.79.24 - Fax: 02 / 542.70.02